پيغمبر خدا ، ما در روزگار جاهليت معالجه مىكرديم ، چون اسلام آمد جز توكل راهى نيست » فرمود : « معالجه‌اش كنيد ، زيرا خدا هر دردى را درمانى نهاده است . » پزشكان به معالجهء وى پرداختند و بهبود يافت . پزشكى واجب كفايى است ، اما در روزگار ما كسى از مسلمانان بدان نمىپردازد و چه بسا شهرهايى كه طبيب ندارد جز اهل ذمه كه در مورد احكام طب شهادت آنان پذيرفته نيست . در اين زمان كسى را نمىبينيم كه دانش پزشكى را فراگيرد ، اما در علم فقه بخصوص مسائل اختلافى و جدلى غور مىكنند ، و شهر پر از فقهايى است كه سرگرم فتوى و پاسخ دادن به وقايع هستند و من نمىدانم كه دين چگونه اجازه مىدهد كه به يك واجب كفايى كه گروهى بدان پرداخته‌اند سرگرم شوند و عمل واجب ديگرى را كه متروك مانده همچنان ترك كنند . سبب اين غفلت جز اين نتواند بود كه علم طب مانند علم فقه وسيلهء به دست گرفتن قضا و فرمانروايى و صاحب مقام بودن و بر ديگران برترى جستن و غلبه بر رقيبان نيست . دريغا كه دانش دين بر افتاده است ! از خدا بايد يارى بخواهيم كه ما را از اين غرور و گمراهى بازگرداند . وظايف پزشك طبيب بايد به چگونگى و تركيب بدن و مزاج اعضا و بيماريهاى اعضا و علل و نشانه‌ها و داروهايى كه آنها را بهبود مىبخشد آگاه باشد و نيز تهيهء دارو و روش مداوا را بداند ، و هركس چنين نباشد روا نيست كه به معالجهء بيماران بپردازد بخصوص معالجه‌اى كه در آن احتمال خطر باشد . و كسى را سزا نيست كه بدانچه آگاهى ندارد بپردازد . عمرو بن شعيب به نقل از پدرش و او از جدش روايت كرد كه رسول خدا فرمود : « هركه علم طب نداند و طبابت كند ضامن است . » « 1 » شايسته است كه طبيبان هر شهرى را پيشوايى باشد چنان كه

--> ( 1 ) - قال ( ص ) : « من تطبب و لم يعلم منه طب قبل ذلك ضامن » .